Duyduğunuz bir sese doğru adı nasıl verirsiniz?
Kısa cevapÖnce karar verin: bu ses her zaman duyulan solunum sesinin bir parçası mı, yoksa onun üstüne eklenen bir ses mi? Sonra sesi tarif edin ve adını en son koyun.
Muayenede hangi sesleri ayırırız?
Önceki modülde gördüğümüz normal sesler muayenede her zaman arka planda duyulur. Ek sesler ise onların üstüne eklenir. Bu yüzden her noktada ikisini ayrı ayrı dinleyin.
Ek ses olmaması muayenenin normal olduğu anlamına gelmez, çünkü arka plandaki solunum sesi de bulgu taşır. Bu ses azalabilir, iki tarafta farklı olabilir ya da periferde bronşiyal solunum olarak duyulabilir.
Ek sesler iki büyük aileye ayrılır. Sürekli ek sesler uzun ve müzikaldir. Süreksiz ek sesler ise kısa ve patlayıcıdır. Squawk ve plevral sürtünme sesi bu ikiliğe tam oturmaz ve ayrı bir grupta durur.
Temel solunum sesleri
Sürekli ek sesler
Wheezing tek tonluysa monofonik, çok tonluysa polifonik diye adlandırılır. Bu seslerin nasıl oluştuğunu üçüncü kural özetler: darlık müzik yapar, açılma çıtırtı yapar, sürtünme gıcırtı yapar (Ek sesler nasıl oluşur?).
Temel seslerin ayrıntısı Dört normal ses dersindedir. Kısaca, stetoskop trakea ve büyük bronşlara yaklaştıkça ses gürleşir, tizleşir ve ekspiryum uzar.
Ek sesler kulağa nasıl gelir?
Tablo her ek sesin en belirgin özelliğini ve ilk düşünmeniz gerekenleri özetler. Ayrıntılar sürekli sesler, raller ve squawk ve sürtünme derslerindedir.
| Ses | Nasıl ve ne zaman duyulur? | Ne düşündürür? |
|---|---|---|
| Wheezing (hışıltı): monofonik, polifonik | Müzikal ses. Çoğunlukla ekspiryumda. | Astım, KOAH. Tek noktadaysa lokal darlık. |
| Ronküs | Pes ve pürüzlü. Çoğunlukla ekspiryumda. | Sekresyon. Öksürükle değişebilir. |
| Stridor | Gür bir ton, boyunda en güçlü. Çoğunlukla inspiryumda. | Larinks ya da trakea darlığı. Acil değerlendirin. |
| İnce ral | Kısa, görece tiz çıtırtılar. İnspiryumun ortası ve sonunda. | Fibrozis, konjesyon. |
| Kaba ral | Daha uzun, pes ve gür çıtırtılar. Çoğunlukla inspiryumun başı ve ortasında. | Bronşektazi, sekresyon, pnömoni. |
| Squawk | Kısa, müzikal bir ses. Bazen hemen öncesinde bir ral duyulur. İnspiryumda. | Hipersensitivite pnömonisi ve diğer interstisyel akciğer hastalıkları. |
| Plevral sürtünme sesi | Gıcırtı. Çoğunlukla iki fazda. | Plörit. Hastada plöritik ağrı olabilir. |
Aynı ses neden farklı adlarla anılır?
Klinikte aynı ses için farklı adlar kullanılır. Karışıklığı önlemek için notunuza uluslararası terimin karşılığını yazın ve yanına sesin özelliklerini ekleyin.
| Önerilen terim (EN) | Bu sitede | Klinikte duyulan karşılıklar |
|---|---|---|
| Fine crackles | İnce ral | krepitan ral, velcro ral |
| Coarse crackles | Kaba ral | subkrepitan ral |
| Wheeze | Wheezing (hışıltı) | sibilan ronküs, ötücü ses |
| Rhonchus | Ronküs | sonor ronküs |
| Pleural friction rub | Plevral sürtünme sesi | frotman |
| Bronchial breathing | Bronşiyal solunum | tübüler ses |
| Squawk | Squawk | yerleşik Türkçe karşılığı yok |
Bu sitede manubrium üzerindeki normal sese bronşiyal ses diyoruz. Aynı ses akciğer periferinde duyulursa adı bronşiyal solunum olur (Dört normal ses).
Bir sesi nasıl tarif edersiniz?
Önce sesi tarif edin, sonra adlandırın. Ses adı bir tanı değildir, sesin nasıl duyulduğunu anlatır. Tarif için her derste kullandığımız dört soruyu sorun.
İnspiryumda mı, ekspiryumda mı? Fazın başında mı, sonunda mı?
Müzikal mi, patlayıcı mı? Perdesi pes mi, tiz mi?
Hangi bölgede ve ne kadar yaygın?
Öksürükle ya da derin nefesle değişiyor mu?
Zayıf not: "Sağda pnömonik raller."
İyi not: "Sağ alt zon posteriorda, inspiryumun ortası ve sonunda, öksürükle değişmeyen kaba raller. Aynı bölgede bronşiyal solunum."
Zayıf not tanı koyar ama sesi anlatmaz. İyi not ise bir hafta sonra sizi ya da nöbeti devralan meslektaşınızı aynı sesi aramaya yönlendirir. Ayrıntılar için İyi bir muayene notu dersine bakın, pratik için bulgu yazma aracını kullanın.
Hekimler aynı sese aynı adı verir mi?
Her zaman değil. Deneyimli hekimler bile aynı kayda farklı adlar verebilir. Uluslararası bir çalışmada hekimler wheezing'i rallerden daha tutarlı adlandırdı. ERS referans koleksiyonu çalışmasında ise en zayıf uyum, düşük perdeli wheezing ya da ronküs içeren kayıtlardaydı. Bu yüzden ses adının yanına özelliklerini de yazın.
- Her noktada arka plandaki solunum sesini ve ek sesleri ayrı dinleyin. Ek ses olmasa da arka plandaki ses bulgu taşıyabilir.
- Ek sesler iki ailedir: sürekli sesler uzun ve müzikal, süreksiz sesler kısa ve patlayıcıdır.
- Klinikte aynı ses için farklı adlar duyarsınız. Notunuza uluslararası terimin karşılığını ve sesin özelliklerini yazın.
- Önce sesi tarif edin, sonra adlandırın: Ne zaman? Nasıl? Nerede? Neyle değişiyor?
- Hekimler ses adında her zaman anlaşamaz. Bu yüzden adın yanına sesin özelliklerini de yazın.
Derinleşmek isteyenler içinasistan · uzman · sayılar ve kaynaklar
CORSA ve ERS ölçütleri
2000 yılında yayımlanan CORSA tanımları, bilgisayarlı analiz için akustik ölçütler getirdi. 2016 ERS referans koleksiyonu ise terimleri görsel-işitsel örneklerle eşleştirdi. Laennec'in terimleri ülkeden ülkeye farklı çevrilmişti. Bu yüzden ral, ronküs ve krepitasyon farklı geleneklerde farklı anlamlar kazanmıştı.
| Ses | Yaklaşık nicel özellik | Tipik faz |
|---|---|---|
| Wheezing | CORSA'da genellikle >100 Hz ve >100 ms. Sınırlar değişkendir. | Çoğunlukla ekspiratuvar |
| Ronküs | <300 Hz ve >100 ms, hızla sönen periyodik dalgalar. Düşük perdeli wheezing ile örtüşür. | Çoğunlukla ekspiratuvar |
| Stridor | Sıklıkla yüksek frekanslı. Tek başına yararlı bir eşik yok. | Çoğunlukla inspiratuvar |
| İnce ral | IDW ≈ 0,7 ms, 2CD ≈ 5 ms | Orta ve geç inspiryum |
| Kaba ral | IDW ≈ 1,5 ms, 2CD ≈ 10 ms | Erken ve orta inspiryum, değişken |
| Squawk | CORSA'ya göre süresi nadiren 400 ms'yi aşar. Evrensel bir süre eşiği yok. | İnspiratuvar |
| Plevral sürtünme sesi | Geniş bantlı. Eşik tanımlanmamış. | İnspiryumda, ekspiryumda ya da ikisinde |
Değerler yaklaşık referans ölçütlerdir. Birbirleriyle örtüşürler ve hastalığa özgü eşik değildirler. IDW ilk sapma genişliği, 2CD iki döngü süresidir.
Gözlemciler ne kadar anlaşıyor?
Yedi ülkeden 28 gözlemci 120 kaydı sınıflandırdı. Grup içi uyum raller için %65 ile %87 arasındaydı (Conger kappa 0,20 ile 0,58). Wheezing için uyum %69 ile %99,6 arasındaydı (kappa 0,09 ile 0,97). Medyan grup kappası raller için yaklaşık 0,49, wheezing için yaklaşık 0,62 bulundu (Aviles-Solis ve ark., 2017).
Çok kısa raller arka plandaki solunum sesinin içinde kaybolabilir. Tutarsız etiketlerle eğitilen bir algoritma da biyolojiyi değil, gözlemcilerin anlaşmazlığını öğrenebilir.
Kaynaklar için kaynakçaya bakın.
Kendini yokla
3 kısa soru. Cevabınızı seçince açıklama açılır.