Duyduğunuz ses gerçekten akciğerden mi geliyor?
Kısa cevapStetoskop yalnızca akciğeri değil, kalbi, kasları, giysiyi ve odayı da duyar. Bir sesi bulgu diye yazmadan önce artefakt olmadığından, yani akciğer dışındaki bir kaynaktan gelmediğinden emin olun.
Kalp sesini solunum sesinden nasıl ayırırsınız?
İyi bir teknikle bile (Oskültasyon tekniği) stetoskop akciğer dışından gelen sesleri duyar. Bunların ilki kalp sesleridir.
Kalp sesleri düzenli aralıklarla tekrar eder ve nabızla aynı ritimdedir. Solunum akımı düştüğünde, yani sakin ya da yüzeyel solunumda daha belirgin olurlar. Bu, birinci kuralın sonucudur: akım azalınca solunum sesi zayıflar ve kalp sesi öne çıkar. Kalp seslerinin pes kısmı, solunum sesinin pes kısmıyla aynı frekanslardadır.
Aşağıda önce akımı düşük bir solunum sesini dinleyin. Sonra "Kalp sesi ekle" düğmesine basın. Spektrogramın alt kısmında düzenli aralıklarla beliren dikey lekelere bakın. Bunlar kalp atımını izler ve solunum fazıyla ilişkili değildir.
Kalp sesi işinizi zorlaştırıyorsa hastaya daha derin nefes aldırın. Solunum sesi güçlenince kalp sesi geri plana çekilir. Bir sesin kalpten gelip gelmediğinden emin değilseniz bir elinizle radyal nabzı tutun. Ses nabızla birlikte geliyorsa kaynağı kalptir. Bu karışıklık sol ön göğüste daha sık olur.
Giysi ve kıl sesini ralden nasıl ayırırsınız?
Göğüs başlığı giysi, kablo ya da göğüs kılı üzerinde hafifçe kayarsa kısa çıtırtılar ve hışırtılar çıkar. Bu sesler kulağa ince ral gibi gelebilir. Kayıtta da kısa ve geniş bantlı olaylar olarak görünürler, bu yüzden bir algoritma bile ikisini karıştırabilir.
Ayırmanın yolu tekrara bakmaktır. Gerçek raller solunum fazına bağlıdır ve ardışık nefeslerde benzer noktada tekrar eder. Sürtünme artefaktı ise düzensizdir. Başlığı oynattığınızda ya da bastırma basıncını değiştirdiğinizde o da değişir.
Önce çıplak cilde geçin. Başlığı sıkı ve sabit tutun, parmaklarınızı ve hortumu göğüsten uzak tutun. Göğüs kılı gürse kılları hafifçe nemlendirmek ya da başlığı daha sıkı bastırmak sürtünmeyi azaltır.
İki ses de şematik eğitim simülasyonudur. Sürtünme simülasyonunda çıtırtılar her nefeste başka bir yerde çıkar. İnce ral simülasyonunda ise raller geç inspiryumda, benzer noktalarda tekrar eder.
Kas titremesi ve yutkunma hangi sesleri ekler?
Üşüyen, gergin ya da titreyen bir hastada kas aktivitesi pes ve düzensiz bir uğultu ekler. Bu uğultu solunum sesini örter ve pes bir ek ses sanılabilir. Bunu önlemek için odayı ısıtın, hastanın kollarını destekleyin ve ona rahat bir pozisyon verin. Kas sesinin belirgin karıştığı bir nefesi yorumlamayın, yeniden dinleyin.
Yutkunma boyunda ve üst göğüste kısa bir tık ya da lıkırtı sesi yapar ve solunumla ilişkili değildir. Hastadan dinlemeden önce yutkunmasını, dinlerken de konuşmamasını isteyin.
Gürültülü bir ortamda ne yapmalısınız?
Konuşma, televizyon, cihaz alarmları ve havalandırma, solunum sesiyle aynı frekanslarda ses üretir. Kısa ve zayıf raller bu gürültünün içinde kaybolur. Bu yüzden kalabalık bir koğuşta duyulmayan bir ral, sessiz bir odada duyulabilir.
Ortamı her zaman susturamazsınız. O zaman gürültülü ortamda dinlediğinizi notunuza yazın ve mümkün olduğunda sessiz bir anda yeniden dinleyin. Dijital kayıt yapıyorsanız, başlık yerindeyken hastaya kısa bir süre nefesini tutturun. Bu sessiz bölüm, solunum yokken de kayda giren taban gürültüsünü gösterir.
Yüzeyel solunum neden yanıltır?
Solunum sesinin şiddeti akıma bağlıdır. Yüzeyel soluyan, ağrısı olan, uykulu ya da çekingen bir hastada ses doğal olarak zayıftır. Bu durumda "solunum sesleri azalmış" yazmak yanıltıcıdır. Önce hastaya ağzı açık, derin bir nefes aldırın. Ses düzeliyorsa sorun akımın azlığıdır.
Akciğer hastalığı olmayan kişilerde de bir süre yüzeyel solunumdan sonra bazallerde yumuşak raller duyulabilir. Uzun süre sırtüstü yatmış bir hasta buna örnektir. Bu raller birkaç derin nefes ya da öksürükle kaybolur. Derin nefese rağmen kalan raller ise anlamlıdır (Normalin sınırları).
Sürtünme sesi plevral mi, perikardiyal mi?
Plevral ve perikardiyal sürtünme sesi kulağa benzer gelir. İkisi de yüzeyel ve gıcırtılıdır. Ayırmanın en basit yolu hastaya nefesini tutturmaktır.
Plevral sürtünme sesi solunumla gelir ve nefes tutulunca kesilir. Küçük bir alanda, sıklıkla plöritik ağrının olduğu yerde duyulur. Öksürükle değişmez.
Perikardiyal sürtünme sesi kalp atımıyla gelir ve nefes tutulunca da sürer. Sol sternal kenarda ve hasta öne eğildiğinde daha iyi duyulur.
Plevral sürtünme sesinin klinik anlamı Squawk ve plevral sürtünme dersinde anlatılıyor.
Yatak başında hızlıca nasıl ayırt edersiniz?
Aşağıdaki tablo, duyduğunuz sesin olası kaynağını ve onu nasıl sınayacağınızı özetler.
| Ne duyuyorsunuz? | Olası kaynak | Ne yaparsınız? |
|---|---|---|
| Düzenli, nabızla aynı ritimde pes vuruşlar | Kalp sesleri | Nabzı tutun, derin nefes aldırın |
| Her nefeste başka yerde çıkan çıtırtılar | Giysi, kıl, kayan başlık | Çıplak cilde geçin, başlığı sabit ve sıkı tutun, kılı nemlendirin |
| Sürekli, pes, düzensiz uğultu | Kas gerginliği, titreme | Odayı ısıtın, hastayı gevşetin, kollarını destekleyin |
| Boyunda ya da üst göğüste tek bir tık ya da lıkırtı | Yutkunma | Yutkunmayı bekleyin, sonra dinleyin |
| Her yerde azalmış ses | Yüzeyel solunum, kalın göğüs duvarı, kötü temas | Derin nefes aldırın, başlığı bastırın, karşı tarafla karşılaştırın |
| Bazallerde yumuşak raller | Yüzeyel solunumdan sonra açılan hava yolları | Birkaç derin nefes ya da öksürükten sonra yeniden dinleyin |
| Sürtünme sesi | Plevra ya da perikard | Hastaya nefesini tutturun |
Filtreler kalp ve kas sesini azaltır ama gerçek solunum bilgisini de silebilir. Kısa ve yüksek genlikli olayları atan bir algoritma gerçek ralleri de atabilir. Artefaktı kayıt sırasında önlemek, sonradan temizlemekten iyidir. Bu yüzden en az işlenmiş kaydı saklayın (Dijital stetoskop ve kayıt).
- Kalp sesi nabızla, solunum sesi nefesle gelir. Emin değilseniz radyal nabzı tutarak dinleyin.
- Giysi, kıl ve kayan başlık rale benzeyen çıtırtılar çıkarır. Gerçek raller ise ardışık nefeslerde benzer noktada tekrar eder.
- Kas titremesi, yutkunma ve oda gürültüsü solunum sesine karışır. Hastayı ısıtıp gevşetin, odayı susturun, gerekirse sessiz bir anda yeniden dinleyin.
- Yüzeyel solunum hem sahte bir "azalmış ses" hem de bazallerde yumuşak raller yapabilir. Birkaç derin nefesten sonra yeniden dinleyin.
- Nefes tutulunca kesilen sürtünme sesi plevraldir. Nefes tutulunca süren sürtünme sesi perikardiyal olabilir.
Derinleşmek isteyenler içinasistan · uzman · sayılar ve kaynaklar
Kalp sesi: sayılar ve sınırlar
Kalbin akustik enerjisi sabit bir 20–150 Hz bandıyla sınırlı değildir. S1 ve S2'nin spektrumları geniştir ve kayıt noktasına göre değişir. Bu yüzden basit bir frekans kesimi, gerçek düşük frekanslı solunum bilgisini de siler.
Normal kişilerde 75 Hz yüksek geçiren filtre, ortalama ve medyan spektral ölçüleri yukarı kaydırdı. Karşılaştırma filtresiz ve uyarlamalı filtrelenmiş kayıtlarla yapıldı. Yüksek geçiren filtre ral dalga şeklini de değiştirir.
EKG kalp sesinin zamanını verir ama onun akustik bir kopyası değildir. Kalp sesinin ne zaman olduğunu bilmek, altında kalan solunum sesini geri getirmez.
Düşük akım ve taban gürültüsü
Akım düştükçe solunum sesi taban gürültüsüne yaklaşır. Bu taban ortam gürültüsü, sensör gürültüsü, kalp titreşimi ve temas artefaktından oluşur. Bir oran ya da normalize bir harita sayısal olarak hesaplanmaya devam eder. Ama yeterli sinyal-gürültü oranıyla kaydedilmemiş bilgiyi hiçbir normalizasyon geri getiremez. Kontrollü ölçümlerde taban gürültüsünü tahmin etmek için nefes tutma ya da sıfır akım bölümleri kullanılmıştır.
Sağlıklı kişilerde ek sesler
Thacker ve Kraman (1982), akciğer hastalığı olmayan kişilerde özellikle yüzeyel solunumdan sonra yumuşak bazal raller bildirdi. Tromsø çalışmasında 40 yaş ve üzeri erişkinlerden oluşan geniş bir toplum kohortu incelendi. Katılımcıların yaklaşık %28'inde en az bir noktada wheezing ya da ral vardı. Ancak bir toplum örneği, sıkı taranmış sağlıklı bir referans grubuyla aynı şey değildir. Bu bulguların hangi etkenlerle ilişkili olduğu Normalin sınırları dersinde.
Maskelenme
Çok kısa raller arka plandaki solunum sesinin içinde kaybolabilir. Kulakla fark edilmeleri ralin genliğine ve çevredeki solunum gürültüsüne bağlıdır. Hareket artefaktları da kısa ve geniş bantlıdır. Bu yüzden "yüksek genlikli kısa olayı at" kuralı gerçek bir rali de silebilir.
Kaynaklar için kaynakçaya bakın.
Kendini yokla
3 kısa soru. Cevabınızı seçince açıklama açılır.