İyi bir muayene notu neleri içerir?
Kısa cevapİyi bir not sesi adlandırmadan önce tarif eder. Bir hafta sonra notu okuyan meslektaşınız aynı sesi aynı yerde arayabilmeli ve değişimi fark edebilmelidir.
Bir sesi not ederken hangi soruları cevaplamalısınız?
İyi bir not, her ek ses için kurs boyunca kullandığımız dört sorunun cevabını içerir.
İnspiryumda mı, ekspiryumda mı, iki fazda da mı? Raller için inspiryumun başı mı, ortası mı, sonu mu? Örnek: "inspiryumun ikinci yarısında".
Ses sürekli mi, yani uzun, müzikal ya da pürüzlü mü? Yoksa süreksiz mi, yani kısa ve patlayıcı mı? Müzikal seste tek tonlu (monofonik) mu, çok tonlu (polifonik) mu, perdesi yüksek mi, pes mi? Raller için ince mi, kaba mı, kaç tane? Örnek: "ince raller".
Hangi tarafta? Hangi zonda: üst, orta, alt? Hangi yüzde: anterior, lateral, posterior? Tek bölgede mi, yaygın mı, simetrik mi? Örnek: "her iki bazal posteriorda".
Her nefeste tekrar ediyor mu? Öksürük, derin nefes, pozisyon değişikliği ya da bronkodilatörden sonra değişti mi, kayboldu mu? Örnek: "öksürükle değişmeyen".
Bu dört soru aynı zamanda yorumun anahtarıdır. Örneğin hekimler ralin zamanlamasını ince-kaba ayrımından daha tutarlı tanır (Ralleri tarif etmek). Emin olmadığınız bir ayrımı zorlamayın. Güvenle tarif edebildiğiniz özellikleri yazın.
Dört soruya hangi bilgi eklenir?
Dört sorunun yanına iki bilgi daha yazın: arka plandaki solunum sesi ve muayene koşulları. Ek sesler her zaman arka plandaki bir solunum sesinin üzerinde duyulur. Bu sesi de yazın: veziküler, azalmış, alınamıyor, bronşiyal ya da ekspiryumu uzamış.
Arka plan, ek sesin anlamını değiştirir. Bronşiyal solunumun üzerinde tek bölgede duyulan bir ral ile sessiz, aşırı havalanmış bir göğüsteki aynı ral farklı şeyler anlatır. Ek ses yoksa da arka planı yazın, çünkü ek sesin olmaması muayenenin normal olduğunu göstermez.
Koşulları da yazın. Hasta oturuyor mu, sırtüstü mü, yan mı yatıyor? Sakin mi soluyor, yoksa ağzından derin mi? Sakin solunumda alınmış bir bulgu, derin solunumda alınmış bir bulguyla doğrudan karşılaştırılamaz. Bu, birinci kuralın sonucudur: akım yoksa ses yok.
Seri izlemde bu iki kısa bilgi, değişimin hastadan mı yoksa muayeneden mi geldiğini ayırmanızı sağlar.
Zayıf bir not ile iyi bir not arasındaki fark nedir?
Zayıf not sesin yalnızca adını verir. İyi not dört sorunun cevabını ve bu iki bilgiyi içerir.
- Zayıf: "Bazallerde raller."
İyi: "Her iki bazal posteriorda, inspiryumun ikinci yarısında, her nefeste tekrarlayan, öksürükle değişmeyen ince raller. Ekspiryumda ek ses yok. Arka plandaki solunum sesi veziküler. Oturur pozisyonda, derin nefesle dinlendi."
EN: "Fine late-inspiratory crackles at both posterior bases, recurring with every breath and unchanged after coughing. No expiratory added sounds. Vesicular background. Sitting, deep breathing." - Zayıf: "Wheezing (+)."
İyi: "Sağ üst zon anteriorda, aynı noktada tekrarlayan, öksürükle değişmeyen ekspiratuvar monofonik wheezing. Aynı zonda solunum sesi azalmış. Sol taraf normal."
EN: "Fixed monophonic expiratory wheeze over the right upper zone anteriorly, unchanged after coughing, with reduced breath sounds over the same zone. Left side normal." - Zayıf: "Solda ses azalmış, efüzyon?"
İyi: "Sol alt zon posterior ve lateralde solunum sesi ve vokal fremitus belirgin azalmış, perküsyon mat. Üst sınırında bronşiyal solunum ve egofoni. Oturur pozisyonda, derin nefesle dinlendi."
EN: "Markedly reduced breath sounds and tactile fremitus over the left lower zone posteriorly and laterally. Dull to percussion. Bronchial breathing and egophony at the upper border. Sitting, deep breathing." - Zayıf: "Ronküsler."
İyi: "Sağ orta zon posteriorda ekspiratuvar, pes ronküs. Öksürükten sonra kayboldu."
EN: "Low-pitched expiratory rhonchus over the right mid-zone posteriorly, cleared after coughing."
Aynı noktada birden fazla ses varsa ne yazarsınız?
Gerçek hastalarda aynı noktada birden fazla ses olabilir. Örneğin KOAH'lı bir hastada arka plandaki ses azalmış ve ekspiryum uzamış olabilir. Bunun üzerinde inspiryumun başında kaba raller, sonunda ise yeni ince raller duyulabilir. Bunları tek bir etikete sıkıştırırsanız bilgi kaybolur.
Önce arka plandaki solunum sesini, sonra her ek sesi kendi fazı ve yeriyle yazın. Ses aralıklıysa solunum döngüsünün neresinde başlayıp bittiğini belirtin.
"Her iki bazalde arka plandaki solunum sesi azalmış, ekspiryum uzamış. İnspiryumun başında az sayıda kaba ral var. İnspiryumun sonunda öksürükle değişmeyen ince raller var. Oturur pozisyonda, derin nefesle dinlendi."
EN: "Reduced background with prolonged expiration at both bases. Scanty early-inspiratory coarse crackles and late-inspiratory fine crackles unchanged after coughing. Sitting, deep breathing."
Tarifi yorumdan nasıl ayırırsınız?
"Pnömonik raller", "kardiyak raller" ya da "astım wheezing'i" gibi ifadeler tarifin yerine tanıyı koyar. Tanı yanlışsa sonraki okuyucu yanlış sesi arar. Bu yüzden önce tarifi yazın. Yorumu ayrı bir cümleye koyun, örneğin "Bulgular konsolidasyonu düşündürür."
Notu İngilizce nasıl yazarsınız?
Makale, sunum ya da uluslararası bir veri seti için aynı tarifi İngilizce yazmanız gerekebilir. Sık kullanılan kalıplar şunlardır:
| Türkçe | English |
|---|---|
| geç inspiratuvar ince raller | fine late-inspiratory crackles |
| erken inspiratuvar kaba raller | coarse early-inspiratory crackles |
| ekspiratuvar polifonik wheezing | polyphonic expiratory wheezes |
| tek noktada, sabit monofonik wheezing | focal (fixed) monophonic wheeze |
| pes ronküs | low-pitched rhonchus |
| plevral sürtünme sesi | pleural friction rub |
| bronşiyal solunum | bronchial breathing |
| solunum sesi azalmış / alınamıyor | reduced / absent breath sounds |
| ekspiryum uzamış | prolonged expiration |
| öksürükle değişmeyen / öksürükten sonra kaybolan | unchanged after coughing / cleared after coughing |
| tek bölgede (fokal) / yaygın | focal / diffuse |
| tek taraflı / iki taraflı | unilateral / bilateral |
| her iki bazal posteriorda | at both posterior bases |
Pratik yapmak için bulgu yazma aracını kullanın. Araç, seçimlerinizden Türkçe ve İngilizce cümleyi birlikte oluşturur.
- Her ek ses için dört soruyu cevaplayın: Ne zaman? Nasıl? Nerede? Neyle değişiyor?
- Bunlara ek olarak arka plandaki solunum sesini, hastanın pozisyonunu ve nefesini yazın. Ek sesin olmaması muayenenin normal olduğunu göstermez.
- Zayıf not sesin yalnızca adını verir. İyi not, sonraki hekimin aynı sesi aynı yerde aramasını sağlar.
- Aynı noktada birden fazla ses varsa her birini kendi fazı ve yeriyle ayrı yazın.
- Önce tarifi yazın, yorumu ayrı bir cümleye koyun.
Derinleşmek isteyenler içinasistan · uzman · sayılar ve kaynaklar
Neden bu kadar ayrıntı?
Yedi ülkeden 28 gözlemci 120 kaydı ral ve wheezing yönünden sınıflandırdı. Grup içi uyum raller için %65–87, wheezing için %69–99,6 arasındaydı. Kappa değerleri raller için 0,20–0,58 (Conger kappa), wheezing için 0,09–0,97 arasında değişti. Medyan grup kappası raller için yaklaşık 0,49, wheezing için yaklaşık 0,62 idi (Aviles-Solis ve ark., 2017). Aralığın genişliği medyan kadar önemlidir.
ERS referans koleksiyonu çalışmasında düşük perdeli wheezing ve ronküs içeren kayıtlarda uyum özellikle zayıftı. Bu, terminolojide gerçek bir sınır sorunu olduğunu gösterir.
Zamanlama güçlü bir ipucudur
Bir toplum çalışmasında 40 yaş ve üzeri 3.684 erişkin incelendi. İki taraflı erken inspiratuvar raller KOAH ile, iki taraflı kaba rallerden daha güçlü ilişkiliydi. Yine de bir ya da iki akciğerde erken ral duyulan kişilerde pozitif kestirim değeri yalnızca yaklaşık %23'tü. Gözlemciler zamanlamada ince-kaba ayrımına göre daha iyi anlaştı (Melbye ve ark., 2021). Sayıların ayrıntısı Ralleri tarif etmek dersinde.
Seri izlem
Fibrotik interstisyel akciğer hastalığı (İAH) olan 52 hastanın 702 kaydını dokuz göğüs hastalıkları uzmanı değerlendirdi. Ral varlığı için uyum orta düzeydeydi (κ = 0,57). Başlangıç ile 12. ay kayıtları arasındaki değişim için uyum daha düşüktü (κ = 0,42) (Sgalla ve ark., 2024). Yani ral makul ölçüde tekrarlanabilir bir bulgudur. Ama zaman içindeki değişimi henüz hastalığın ilerlemesini gösteren bir biyobelirteç olarak doğrulanmamıştır.
Araştırma için not
- Arka plandaki solunum sesini ve üzerine binen olayları ayrı etiketleyin. Kayıt destekliyorsa birden fazla ek sese izin verin.
- Aralıklı bir olayın başlangıcını ve bitişini işaretleyin. Bunu kayıt düzeyindeki tek bir etiketten çıkarmayın.
- Olayın yerini inspiryumun ne kadarının geçtiğiyle verin. 700 ms'de gelen bir ral 1 saniyelik inspiryumda geçtir, 3 saniyelik inspiryumda ise erkendir.
- Noktayı, pozisyonu ve manevrayı kaydedin. Tutarsız etiketlerle eğitilen bir algoritma, kararlı bir biyolojik kategori yerine gözlemcilerin anlaşmazlığını öğrenebilir.
Kaynaklar için kaynakçaya bakın.
Kendini yokla
3 kısa soru. Cevabınızı seçince açıklama açılır.